Hafa samband

Stöndum vörð um lífeyrissjóðakerfið.

Mikilvæg umræða og upphaf að nýrri stefnumótun aðildarfélaga og sambanda ASÍ um málefni lífeyrissjóðanna hóst með formlegum hætti í vikunni sem leið á sérstökum stefnumótunarfundi ASÍ. Ásmundur Stefánsson fyrrverandi forseti ASÍ fjallaði þar m.a. um lífeyriskerfið og þær breytingar sem orðið hafa frá árinu 1969, aðdragandann að stofnun sjóðanna og þá hugmyndafræði sem lá að baki og fór einnig orðum um framtíðarvanda sjóðanna. Stefán Ólafsson prófessor ræddi samspil almannatrygginga og lífeyrissjóða. Bjarni Þórðarson tryggingarstærðfræðingur fór yfir réttindi og tryggingarfærðilega stöðu sjóðanna  og Sigurbjörn Sigurbjörnsson framkvæmdastjóri söfnunarsjóðs Lífeyrisréttinda ræddi fjárfestingarstefnu lífeyrissjóða og ávöxtunarkröfu. Að loknum fróðlegum yfirlitserindum fór fram hópavinna nærri áttatíu þátttakenda frá aðildarfélögum ASÍ þar sem hugmyndafræði lífeyriskerfisins var krufin til mergjar í umræðuhópum. Aðrir málaflokkar sem ræddir voru í hópavinnunni voru  lífeyrisréttindin ásamt skörun við almannatryggingakerfið, stjórnkerfi lífeyrissjóðanna og meðferð eigna þeirra. Niðurstöður af þessum stefnumótunarfundi ASÍ verða sendar, að sögn Gylfa Arnbjörnssonar forseta ASÍ, aðildarsamböndunum og félögum ASÍ til umfjöllunar.

Starfsgreinasambandið fagnar þessari viðamiklu og nauðsynlegu umræðu um málefni lífeyrissjóðanna sem nú er hafin á skipulegan hátt innan ASÍ. Hún er tímabær, ekki síst í því ljósi að lífeyrissjóðirnir hafa sannað gildi sitt sem öflug samfélagsleg samtrygging og raunhæf sparnaðarleið alls almennings og traustur fjárhagslegur bakhjarl  í þeim ólgusjó sem bankahrunið olli á hinum einkavædda fjármálamarkaði. Verkalýðshreyfingin verður og mun standa vörð um lífeyrissjóðakerfið, en umræðan um hlutverk þess í nútíð og framtíð er engu að síður mikilvæg til að tryggja enn ferkar hagsmuni launafólks en verið hefur.

 


Feigðarflan

Um helgina sem leið lá við að illa færi á Langjökli. Við fyrstu sýn virðist hin skipulagða ferð með erlenda ferðamenn á jökulinn ekki hafa verið farin með fyrirhyggju og af ábyrgð. Hún var feigðarflan. Vissulega fögnum við þeirri giftusamlegu björgun mannslífa sem varð, en það vakna margar spurningar um ferðir á Íslandi og ferðatilhögun á jöklum. Ekki bara þar. Vélarvana bátar án öryggisbúnaðar í brimröst við strendur landsins, hestaleigur fyrir óvana með unglingskrakka til leiðsagnar, ferðir um fjöll á vanbúnum bifreiðum um ótroðna slóð, ferðir um ár, vötn og höf koma í hugann. Spurt er um skýrar starfsreglur og starfsleyfi fyrir fyritæki sem vilja hasla sér völl í ferðaþjónustu. Fátt er um svör.

Var logið 2008? Er það málið?

Ábyrgir embættismenn í Hollandi ásaka nú Fjármálaeftirlitið íslenska um að hafa logið að sér varðandi stöðu íslensku  bankanna í ágúst 2008. Fyrrverandi forstjóri fjármálaeftirlitsins ber af sér sakir og vísar í milliuppgjör bankanna og löggilta endurskoðendur um að hér hafi allt verið í stakasta lagi. Þessu trúðu stjórnvöld eða a.m.k. vildu ekki trúa öðru. Allri gagnrýni á hina miklu útrásarvíkinga var vísað á bug með fyrirlitningu. Menntamálaráherrann þáverandi  vildi að virtur erlendur sérfræðingur sem varaði við hruninu vorið 2008 „færi í endurmenntun“ og þáverandi bankamálaráherra  svaraði gagnrýni aftur til ársins 2006 sem alvarlegum ásökunum „þar sem þær beinast einnig að íslenskum eftirlitsaðilum,  sérstaklega Fjármálaeftirlitinu en einnig að hluta Seðlabankanum.“ Þetta var þann 5. agúst 2008 aðeins tveim mánuðum fyrir hrun og hann bætti við;  „ítarleg greining þessara lykilstofnana gefa ekkert annað til kynna en að íslenska bankakerfið sé mjög stöndugt.“ Auðvita trúa vandaðir embættismenn í Hollandi ekki öðru en að íslensk stjórnvöld hafi vitað eða a.m.k. mátt vita hvert stefndi, en þagað yfir því ella eða logið til að hylma yfir með sukkinu. Þeim er eins farið Hollendingum og almenningi á Íslandi sem skilur ekki enn hvernig það gat verið að íslenska bankakerfið var ekki eins „stöndugt“ og haldið var fram. Við bíðum spennt eftir rannsóknarskýrslunni. Hún leiðir sannleikann kannski í ljós.

En hvað sem sannleikanum líður standa afleiðingar af Icesave málum enn óhaggaðar. Að gera ekki upp skuldbindingar okkar við Breta og Hollendinga mun hafa mjög alvarlegar afleiðingar í för með sér og stefnir nú endurreisn efnahagslífsins í voða. Þorvaldur Gylfason, sem einna glöggsýnastur var á hvert stefndi fyrir hrun ritaði pistil í Fréttablaðið í lok janúar þar sem hann segir m.a; „Fyrir hálfu öðru ári virtist sem kreppan yrði skammvinn, en nú er hætta á þungum afturkipp og upplausn. Ríkisstjórnin, Alþingi og forseti Íslands bera þunga ábyrgð á þeirri stöðu, sem nú er komin upp. Þetta þurfti ekki að fara svona. Þjóðin getur gripið í taumana, nema hún kjósi heldur að steypa sér fram af hengilfuginu.“ Aðrir glöggsýnir hagfræðingar, Þórólfur Matthíasson og Guðmundur Ólafsson tala í svipuðum dúr ef Icesave-málið kemst í uppnám.