Aukin verðbólga skrifast ekki á verkafólk

Það voru kaldar kveðjurnar sem Peningastefnunefnd Seðlabanka Íslands sendi launafólki í gær við þá ákvörðun að halda stýrivöxtum óbreyttum í 7,25% vegna aukinnar verðbólgu sem mælist nú 5,2%. 

Ásgeir Jónsson seðlabankastjóri sagði kynroðalaust að launahækkanir á vinnumarkaði síðustu ár séu helsta orsökin fyrir hækkandi verðbólgu sem viðheldur þessu háa vaxtastigi.

Skilaboðin verða ekki skilin á annan veg: Ef forsendur kjarasamninga standast ekki í haust og verkalýðshreyfingin neyðist til að segja upp kjarasamningum mun Seðlabankinn hækka stýrivexti verulega aftur.

Rétt er að minna Seðlabankann á þegar Starfsgreinasambandið, Efling og Samiðn sömdu í síðustu kjarasamningum um krónutöluhækkun á kauptaxta sem skilaði lægst launaða fólkinu 23.750 króna hækkun á mánuði. Þeir sem fá ekki laun samkvæmt kauptöxtum fengu 3,5 prósenta hækkun. Kjarasamningar voru því gerðir í þeirri trú að þeir sköpuðu skilyrði fyrir bæði lækkun verðbólgu og vaxta.

Til að leggja sitt af mörkum gáfu ríki, sveitarfélög, verslun og þjónusta þau loforð að halda aftur af gjaldskrár-, skatta- og verðlagshækkunum svo allir lögðust á eitt til að ná fram lægri verðbólgu og vöxtum.

Ábyrgð á launaskriði sem peningastefnunefnd leggur til grundvallar hvílir alls ekki hjá launafólki sem í langtímasamningi forgangsraðaði stöðugleika fram yfir beinar launahækkanir. Enda var samið um 4 prósenta kostnaðarauka á almennum vinnumarkaði og hjá ríki og sveitarfélögum. 

Aðrir hópar innan hins opinbera fengu síðar mun meiri launahækkanir og hefur t.d. launavísitala ríkisstarfsmanna hækkað um 11,7% og um 11,3% hjá starfsmönnum sveitarfélaga. Verkafólk í landinu fékk því alls ekki jafn myndarlegar launahækkanir.

Eins og formannafundur SGS ályktaði nýverið hafa ríki og sveitarfélög í ofanálag ekki haldið aftur af gjaldskrám og verðhækkunum, þvert á loforð við undirritun kjarasamninga fyrir tæpum tveimur árum.