Hvar á láglaunafólk að búa?
28.04.2026
ASÍ og BSRB kynntu í dag nýja greiningu um félagslegt húsnæði og þróun almenna íbúðarkerfisins sem bar yfirskriftina „Hvar á láglaunafólk að búa?“ Í greiningunni kemur meðal annars fram að eftir að verkamannabústaðarkerfið var lagt niður um aldamót tók við í kjölfarið markaðsvæðing húsnæðisöryggis láglaunafólks.
Umrædd ákvörðun gróf undan lífskjörum og skildi stóran hóp launafólks eftir með óhóflegan húsnæðiskostnað. Staðan í dag er enn sú að fjöldi fólks á vinnumarkaði hefur enga möguleika á að kaupa sér húsnæði. Sá hópur á fárra kosta völ nema að leigja á almennum markaði og býr við íþyngjandi byrði húsnæðiskostnaðar og hefur því ekki húsnæðisöryggi.
Fram kemur í greiningunni að um helmingur leigjenda sé með húsnæðiskostnað sem nemi yfir 40% ráðstöfunartekna sem setur launafólk í fjárhagslega spennitreyju. Ungt fólk, aðfluttir og einstæðir foreldrar eru fjölmennastir í þeim hópi sem hefur verið skilið eftir á húsnæðismarkaðinum. Þá mun almenna íbúðarkerfið vera lykillinn að húsnæðisöryggi og viðráðanlegum húsnæðiskostnaði fyrir þessa hópa.
Um síðustu aldamót, þegar verkamannabústaðakerfið var aflagt, voru um 7.000 íbúðir í kerfinu eða 7% íbúða á landinu. Frá því að almenna íbúðakerfið var sett á laggirnar fyrir 10 árum hafa 1.100 íbúðir verið byggðar fyrir láglaunafólk og eru nú einungis um 0,7% íbúða á landinu fyrir sambærilegan hóp.
Félagslegar lausnir í húsnæðismálum fyrir vinnandi fólk hafa því verulega gefið eftir og óhætt að segja að stjórnvöld hafi gjörsamlega brugðist. Fjölgun almennra íbúða fyrir vinnandi fólk er því eitt brýnasta verkefni þeirra sem verða kjörin í sveitarstjórnir þann 16. maí nk.
Hér má horfa á upptöku af streyminu.
Hér má sjá greiningu ASÍ og BSRB á almenna íbúðakerfinu og stöðu láglaunafólks á húsnæðismarkaði